Hạ Canxi máu
GIỚI THIỆU
Checklist CERTAIN giúp tránh bỏ sót những điểm quan trọng trong chẩn đoán và điều trị. Chủ đề này được thảo luận chi tiết tại: Hạ Canxi máu.
CÁC DẤU HIỆU
Dấu hiệu và triệu chứng
Kích thích thần kinh cơ
Tê bì quanh miệng
Dị cảm ở bàn tay và bàn chân
Chuột rút cơ
Co giật cục bộ/toàn thể
Co thắt thanh quản
Dấu hiệu Trousseau
Dấu hiệu Chvostek
Tim mạch
Khoảng QT kéo dài
Rối loạn nhịp tim
Hạ huyết áp
Suy tim
Phù gai thị
Tâm lý tâm thần
Lo lắng
Trầm cảm
Cảm xúc không ổn định
Ảo giác
Rối loạn tâm thần
Xét nghiệm
Bị ảnh hưởng bởi nồng độ albumin vì đây là protein liên kết Canxi chính
Nồng độ canxi đo được cần được hiệu chỉnh dựa trên nồng độ albumin
Tổng Canxi đã hiệu chỉnh (mg/dL) = tổng Canxi đo được (mg/dL) + [0,8 x (4 – albumin (gr/dL)]
Tổng Canxi đã hiệu chỉnh < 7,5 mg/dL
Canxi ion hóa < 4 mg/dL
Tình trạng thuận lợi
Phẫu thuật đầu cổ và/hoặc xạ trị
Hạ magie máu
Bệnh thận mãn tính
Thuốc gây độc tế bào
Nhiễm kiềm
Viêm tụy
Truyền máu số lượng lớn
Nhiễm trùng huyết
Phẫu thuật
Chẩn đoán phân biệt
Rối loạn co giật
Hội chứng cai rượu
CAN THIỆP CHẨN ĐOÁN
 |
Tiếp cận chẩn đoán hạ canxi máu
Xét nghiệm
Nồng độ canxi toàn phần
Nồng độ canxi ion hóa
Nồng độ albumin huyết thanh
Nồng độ magiê(Mg) huyết thanh
Nồng độ phốt pho(P) huyết thanh
Nồng độ vitamin D 25-OH và 1,25-OH
Nồng độ PTH huyết thanh
Điện giải đồ và đánh giá các bất thường axit-bazơ
Theo dõi
ECG
Nồng độ Canxi ion hóa
CAN THIỆP ĐIỀU TRỊ
Điều trị ban đầu
Trong trường hợp hạ canxi máu nặng
10-20 ml canxi gluconate 10% IV (1-2 gam) hoặc canxi clorua (nếu cho qua đường tĩnh mạch trung tâm) trong 10 phút với theo dõi ECG
Bơm nhanh canxi clorua 1 gram IV khi ngừng tim
Trong các tình huống không cấp cứu, canxi gluconate được ưu tiên hơn
Cần có đường truyền tĩnh mạch trung tâm để truyền canxi clorua vì nó gây kích ứng tĩnh mạch hơn
Điều trị hạ magie máu nếu có
Điều trị nguyên nhân căn bản
Hội chẩn
Chuyên khoa Nội tiết
Chuyên khoa Thận
QUẢN LÝ SAU KHI ỔN ĐỊNH
Theo dõi tiếp theo
Theo dõi nồng độ canxi toàn phần và ion hóa trong huyết thanh
Theo dõi khoảng QT bằng đo ECG tuần tự định kỳ
Kiểm tra khám thần kinh thường xuyên
Theo dõi huyết động học
Điều trị bổ sung
Điều trị hạ magie máu và thăm dò nguyên nhân
Bổ sung đầy đủ dạng hoạt động của Vitamin D:
1,25-dihydroxycholecalciferol trong hạ canxi máu hoặc suy tuyến cận giáp sau phẫu thuật
Điều trị nhiễm kiềm tiềm ẩn nếu có, vì nó làm trầm trọng thêm tình trạng hạ canxi máu
Ngừng bất kỳ loại thuốc nào có thể làm giảm nồng độ canxi huyết thanh
Bổ sung canxi đường uống là ưu tiên ở những bệnh nhân bị hạ canxi máu nhẹ
Duy trì canxi huyết thanh ở mức bình thường thấp hơn để ngăn ngừa tăng canxi niệu ở những bệnh nhân bị suy tuyến cận giáp
Có thể cần bắt đầu hạn chế muối hoặc thiazide nếu tăng canxi niệu tiến triển
THẬN TRỌNG BIẾN CHỨNG
Theo dõi khoảng QT kéo dài và rối loạn nhịp tim
Theo dõi các cơn động kinh khu trú hoặc toàn thể
Canxi clorua thoát mạch có thể gây tổn thương/hoại tử mô nghiêm trọng
Trong tăng phosphat máu, theo dõi chế phẩm canxi x phốt pho để ngăn ngừa vôi hóa mô mềm
TÀI LIỆU THAM KHẢO